TemplateAfbeelding

Artikelindex

III 

Als de politiek zich gaat mengen in het leven van een gnostieke gemeenschap is het gedaan met een vrije, ongestoorde ontwikkeling. Daarom zijn die gemeenschappen waar werkelijk bevrijdend gewerkt werd, steeds verder van de centra van beschaving en de middelpunten van de macht weggetrokken, in oostelijke richting, om zich in alle rust, geheel onafhankelijk aan dat doel te wijden. Daar, in de rust van de natuur maar gericht op de zielennatuur, hadden zij genoeg aan het weinige dat een mens nodig heeft om in leven te blijven. Zij wakkerden begeerten niet aan; daarentegen brandde in hen een groot innerlijk verlangen. 

Leergierig als ze waren, richtten hun activiteiten zich ten volle op reinmaking van het hart, geheel in overeenstemming met het leven dat Jezus hen had voorgeleefd. Zij lieten, als vanzelf, het oude los. In het magnetische veld en de wijsheid van de broeder of broeders die zo’n groep leidden, traden zij het nieuwe levensveld tegemoet. Daarbij was het nieuwe testament van de bijbel hun leidraad, met name het evangelie van Johannes. Deze apostel werd door hen Johannes Bogoslov, dat betekent: ‘Gods Woord’ genoemd. De Bogomielen begrepen zijn boek ‘door inspiratie uit de heilige geest’. 

Het enige echt Bogomielse boek is het ‘Boek der Geheimen’, ook wel genoemd het ‘Boek van de heilige Johannes’. Johannes en de opgestane Jezus onderhouden zich hierin waarbij de meester alle vragen van ‘de discipel, die hij liefhad’ over het ontstaan en het einde der wereld, de val en het ontstaan van de tweede wereld, die wij als de aarde kennen, verklaart. 

De Bogomielse gemeenschappen werkten kleinschalig, maar ze wisten zich verbonden in het ene grote lichaam van de Bulgaarse Kerk. Ze beoefenden de noodzakelijke ambachten. Zij bestudeerden in hun gemeenschappen de natuur, de geneeskunst, de zang en de muziek, de wetmatigheid van de kosmos, de mens, de ziel en het leven van de meester Jezus. Zij hadden niet de minste belangstelling voor de wereld en haar beschaving (hoewel ze vaak in politieke conflicten betrokken werden). In onze ogen offerden zij alles op, maar zij wonnen veel meer. ‘Leer het lagere om te zetten in het hogere. Niet het geestelijke komt eerst, eerst komt het natuurlijke. Daarin wordt het geestelijke gezaaid’.  ‘Het koninkrijk is binnenin u!’ Woorden, toegeschreven aan de Christus, die hun eenvoudige harten in vuur en vlam zetten. 

Alleen door het vrijmaken van de ‘lichtmens’ kan God gevonden, gekend en gezien worden. En als de lichtmens weer leeft, zal hij leven in een zielenlichtwereld, die geen schaduwen kent en een volstrekte en harmonische zieleneenheid van alle thuisgekomen lichtdragers te zien geeft, in wijsheid, waarheid en liefde.’ Het zijn woorden, die direct van Mani lijken te komen. 

In de verschillende ‘broederschappen’ wordt in diezelfde harmonieuze eenheid een leven van soberheid, teruggetrokkenheid en contemplatie geleefd, zonder misbruik van macht en zonder bezit, waarin de aarde-mensen van toen de nieuwe dag van het zielenbewustzijn naderden. Maar de beschaving breidde zich uit, en de Bogomielse gemeenschappen moesten zich voegen naar de wettelijke overheden. Werkelijk afgezonderde gebieden werden steeds schaarser. Steeds verder naar het oosten trokken ze, en er waren steeds minder van deze gemeenschappen. 

Van Rijckenborgh schrijft in het veertiende hoofdstuk van de Egyptische Oergnosis:  ‘De gehele wijdheid van een werelddeel als bijvoorbeeld Siberië draagt de sporen van het Bogomielse leven. Overal, onder metersdikke lagen van sneeuw en ijs, vinden we die sporen. Maar ook daar achterhaalde hen de wet. En dat tot op onze dag. Naar wij menen is in het laatste van de vorige eeuw een Bogomielse sekte uitgeweken naar Canada en bouwde daar een intieme, pure en edele gemeenschap op, omringd en beschermd door onmetelijke wouden en gebergten.’

Het was duidelijk: deze manier van mensheidbevrijdend werken was aan haar einde. ‘Want de gnostiek-gerichte mens zal van binnenuit maar al te vaak met die wetten in conflict komen. Niet omdat hij de wetten der samenleving zou willen overtreden, maar omdat hij aan die samenleving wil ontstijgen en op wil gaan in de wereld van God! Maar dat kan de wetgever niet tolereren. Iedere overtreding wordt bestraft. Daarom is de mens gehouden, althans wanneer hij vrede wil houden met de wereld, de wetten van zijn samenleving te aanvaarden.’ Waar vind je nog ontoegankelijke gebieden om een dergelijke gemeenschap op te bouwen ? Er moesten nieuwe wegen gezocht worden. 

In de Tweede Wereldoorlog is de laatste grote leider van een Bogomielse groepering, de meester Peter Deunov, gestorven. Hij leefde van 1864 tot 1944, en tijdens zijn leven was hij arts. In 1900 richtte hij de ‘Broederschap van het Licht’ op. Rond hem ontstond een nieuw, modern centrum van esoterisch christendom, geheel geschoeid op het spirituele verleden van de Balkan. Eerst door het nazisme, en later door het opkomend communisme dat in die streken vooral op het platteland grote gevolgen heeft gehad, is daarna het centrum van de moderne Bogomielse beweging naar Frankrijk uitgeweken, hoewel er in Bulgarije nog duizenden sympathisanten te vinden zijn. 

Bron: spiritueleteksten.be